7. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 1. Yazılı Soruları Çöz (5. Senaryo)

Ortak özellik: İkisi de Dünya'dan kontrol edilebilir ve enerjilerini güneş enerjisini elektriğe çeviren panellerden sağlar (biri yeterlidir). Fark: Uzay sondası bir gök cismini ya da uzayda meydana gelen olayları incelemek için gönderilir. Yapay uydu ise Dünya'nın ya da başka bir gök cisminin çevresinde belirli bir yörüngede dolanır; iletişim, gözlem, keşif gibi amaçlarla kullanılır. Bu doğrultuda yazılan cevaplar kabul edilir.

Hasarın görüntülenmesi: İMECE. Dünya'nın her yerinden görüntü elde edebilen bir gözlem uydusudur; doğal afet gibi birçok alanda görev yapar. Haberleşme: TÜRKSAT 5A. Haberleşme ve iletişim için kullanılan bir uydudur; görüntü almak gibi bir görevi yoktur. Uyduların kullanım amaçlarına göre doğru eşleştirme ve gerekçe yazılması beklenir.

A: Roketler yeniden kullanılabildiği için her görevden sonra yörüngede yeni atık bırakma ihtimali azalır, kirlilik artışı yavaşlar. B: Yörüngede bulunan işlevini yitirmiş cisimler ve parçalar toplanıp Dünya'ya getirilir, mevcut kirlilik azalır. Kaynağında azaltan önlem A'dır; çünkü yeni çöp oluşmadan önce, üretim ve kullanım aşamasında önlem alır. B ise oluşmuş çöpü temizler. Bu doğrultuda gerekçeli cevaplar kabul edilir.

? = galaksi. Samanyolu ve Andromeda, çok sayıda yıldızın bir arada bulunduğu birer galaksidir (Güneş de Samanyolu'ndaki yıldızlardan biridir). Evren ise bunlar gibi sayısız galaksiyi içine alan en büyük yapıdır. Yıldız, galaksi ve evren arasındaki küçükten büyüğe ilişkiyi içeren cevaplar kabul edilir.

a) İş = kuvvet × yer değiştirme olduğundan kuvvet = iş / yer değiştirme. K: 40 J / 4 m = 10 N. L: 80 J / 4 m = 20 N. b) K, 6 m'de 10 N × 6 m = 60 J iş yapar. L için 20 N × x = 60 J olur, x = 3 m.

Grafikten K = 20 N, L = 40 N, M = 10 N. K'nin işi: 20 × 3 = 60 J. L'nin işi: 40 × 2 = 80 J. M için 10 × x = 60 J olur, x = 6 m. L'nin işi (80 J) K'nin işinden (60 J) fazladır.

I: Hayır; kuvvet uygulanıyor ama duvar yer değiştirmiyor. II: Hayır; kuvvet yukarı yönde, yer değiştirme yatay yönde. Kuvvet doğrultusunda yer değiştirme yok. III: Evet; kuvvet yukarı yönde ve kitap da aynı doğrultuda yukarı yönde yer değiştiriyor. Fiziksel anlamda iş için cisim üzerine net kuvvet uygulanması ve cismin bu kuvvet doğrultusunda yer değiştirmesi gerekir.