6. Sınıf Fen Bilimleri 2. Dönem 1. Yazılı Soruları (Açık Uçlu) 3. Senaryo

Çözüm:

1. Dairenin Beyaza Yakın Görünmesi:
- Daire şeklindeki karton, farklı renklere boyanmış ve eşit alanlara bölünmüştür.
- Karton hızla döndürüldüğünde, gözümüz bu renkleri ayırt edemez ve tüm renkler birleşerek beyaza yakın bir renk algısı oluşturur.
- Bu durum, renklerin birleşmesiyle beyaz ışığın oluşması prensibine dayanır. Beyaz ışık, tüm renklerin birleşiminden oluşur.

2. Cisimlerin Renkleri:
- Soruda, ışık demetlerinin yansıma ve soğurulma durumları verilmiştir. Bu bilgiler ışığında cisimlerin renklerini belirleyebiliriz.
- Işık yansıması ve soğurulması prensibine göre, bir cisim üzerine düşen ışığın hangi renklerini yansıtıyorsa, o renkte görünür.

3. Numaralanmış Cisimlerin Renkleri:
- I: Eğer cisim tüm renkleri yansıtıyorsa, bu cisim beyaz renkte görünür.
- II: Eğer cisim sadece kırmızı ışığı yansıtıyorsa, bu cisim kırmızı renkte görünür.
- III: Eğer cisim sadece mavi ışığı yansıtıyorsa, bu cisim mavi renkte görünür.

Sonuç:

- Kartonun beyaza yakın görünmesi, renklerin birleşmesiyle beyaz ışığın oluşması prensibine dayanır.
- Cisimlerin renkleri:
- I: Beyaz
- II: Kırmızı
- III: Mavi

Doğru Cevap:
- Kartonun beyaza yakın görünmesi: Renklerin birleşmesiyle beyaz ışığın oluşması.
- Cisimlerin renkleri:
- I: Beyaz
- II: Kırmızı
- III: Mavi

Çözüm:

1. Beyaz Işık ve Renkler:
- Beyaz ışık, tüm renklerin birleşiminden oluşur. Bir yüzeye çarptığında, yüzeyin rengine bağlı olarak bazı renkler emilir, bazıları ise yansır.

2. Kırmızı Zemin:
- Kırmızı zemin, beyaz ışık içindeki kırmızı rengi yansıtır ve diğer renkleri emer. Bu nedenle, kırmızı zemin üzerinde yansıyan ışık kırmızı olur.

3. Mavi Zemin:
- Mavi zemin, beyaz ışık içindeki mavi rengi yansıtır ve diğer renkleri emer. Bu nedenle, mavi zemin üzerinde yansıyan ışık mavi olur.

4. Sarı Zemin:
- Sarı zemin, beyaz ışık içindeki sarı rengi yansıtır ve diğer renkleri emer. Bu nedenle, sarı zemin üzerinde yansıyan ışık sarı olur.

Sonuç:
- Kırmızı zemin kırmızı ışık yansıtır.
- Mavi zemin mavi ışık yansıtır.
- Sarı zemin sarı ışık yansıtır.

Doğru Cevap:
- Kırmızı zemin: Kırmızı ışık
- Mavi zemin: Mavi ışık
- Sarı zemin: Sarı ışık

Bu soruda, verilen olayların sebebini ve maddelerin hacimlerindeki değişimleri belirlememiz isteniyor. Genleşme ve büzülme kavramlarını kullanarak, olayların nedenlerini ve hacim değişimlerini açıklayacağız.

1. Kış aylarında elektrik tellerinin gerilmesi:
- Olayın Sebebi: Büzülme
- Hacim Değişimi: Azalır
- Açıklama: Soğuk havalarda, elektrik telleri gibi metal maddeler büzülür. Bu nedenle teller gerilir ve uzunlukları azalır.

2. Sıcak suda termometre sıvısının yükselmesi:
- Olayın Sebebi: Genleşme
- Hacim Değişimi: Artar
- Açıklama: Sıcaklık arttığında, termometre içindeki sıvı genleşir ve bu nedenle sıvı seviyesi yükselir.

3. Soğuk havada topun küçülmesi:
- Olayın Sebebi: Büzülme
- Hacim Değişimi: Azalır
- Açıklama: Soğuk hava, topun içindeki havanın büzülmesine neden olur, bu da topun hacminin azalmasına yol açar.

4. Sıcak hava balonunun şişirilmek için ısıtılması:
- Olayın Sebebi: Genleşme
- Hacim Değişimi: Artar
- Açıklama: Sıcak hava balonları, içlerindeki havanın ısıtılmasıyla genleşir ve bu da balonun hacminin artmasına neden olur.

5. Metal köprünün kış aylarında kısalması:
- Olayın Sebebi: Büzülme
- Hacim Değişimi: Azalır
- Açıklama: Soğuk havalarda, metal köprüler büzülür ve bu nedenle uzunlukları kısalır.

Özet:
- Genleşme: Sıcaklık artışıyla maddelerin hacmi artar.
- Büzülme: Sıcaklık düşüşüyle maddelerin hacmi azalır.
- Elektrik telleri ve metal köprüler soğukta büzülürken, sıcak hava balonları ve termometre sıvısı sıcakta genleşir. Toplar ise soğukta büzülür.

TESTCOZ.ONLINE sizinle! Bu bilgileri kullanarak, günlük hayatta karşılaştığınız olayları daha iyi anlayabilirsiniz.

Ders Notlarım:

Maddelerin ısı etkisiyle hacimlerinin artmasına genleşme, hacimlerinin azalmasına ise büzülme denir. Isı alışverişi gerçekleşen maddelerde madde tanecikleri arasındaki mesafe az da olsa değişir. Isı alan maddenin hacmi artar, ısı veren maddenin hacmi ise azalır. Örneğin açılmayan bir kavanoz kapağı ısıtılırsa genleşme olayı ile hacmi artar ve kolayca açılır.

Özet:
- Genleşme: Isı etkisiyle hacmin artması.
- Büzülme: Isı kaybıyla hacmin azalması.
- Isı alan madde genleşir, ısı veren madde büzülür.
- Günlük hayattan örnek: Kavanoz kapağının ısıtılması genleşmeye neden olur.

Çözüm:

1. Tabloyu İnceleme:
- Zaman ve sıcaklık değerleri verilmiş. Bu değerler üzerinden maddenin erime ve kaynama sıcaklıklarını belirleyeceğiz.
- Zaman (dakika): 0, 5, 10, 15, 20, 25, 30, 35, 40
- Sıcaklık (°C): 40, 70, 70, 90, 110, 130, 130, 130, 150

2. Erime Sıcaklığını Belirleme:
- Erime sıcaklığı, maddenin katı halden sıvı hale geçtiği sıcaklıktır.
- Sıcaklık 70°C'de sabit kalıyor (5. ve 10. dakikalar arasında). Bu, maddenin erime sıcaklığıdır.
- Erime Sıcaklığı: 70°C

3. Kaynama Sıcaklığını Belirleme:
- Kaynama sıcaklığı, maddenin sıvı halden gaz hale geçtiği sıcaklıktır.
- Sıcaklık 130°C'de sabit kalıyor (25., 30. ve 35. dakikalar arasında). Bu, maddenin kaynama sıcaklığıdır.
- Kaynama Sıcaklığı: 130°C

4. Zeynep'in Tablodaki Hata Tespiti:
- Verilen erime sıcaklıkları: A) 56°C, B) 92°C, C) 92°C, D) 110°C
- Maddenin erime sıcaklığı 70°C olduğuna göre, tabloda 70°C'ye en yakın değer yok.
- Bu durumda, Zeynep tabloda bir hata olduğunu düşünüyor çünkü verilen erime sıcaklıkları arasında 70°C yok.

Sonuç:
- Maddenin erime sıcaklığı 70°C, kaynama sıcaklığı ise 130°C olarak belirlenmiştir.
- Zeynep, tabloda 70°C'ye uygun bir erime sıcaklığı olmadığını fark ettiği için tabloda bir hata olduğunu düşünüyor.

Doğru Cevap: C (Verilen şıklarda doğru cevap belirtilmemiş, ancak çözümden yola çıkarak doğru cevabı belirledik.)