5. Sınıf Türkçe Deneme Sınavı 2

Aşağıdakilerden hangisi bu görsel ve görseldeki bilgilerden hareketle yazılacak olan bir metne getirilebilecek en uygun başlık olabilir?

1. Metin

Kültürün maddi unsurlarından olan şehirler ve konutlar oluşturulurken orada yaşayan insanların inançları, düşünce dünyaları, kültürel yapısı dikkate alınmalıdır. Böyle oluşturulan şehirler toplumsal birlikteliği destekler. İslam inancının önemli merkezlerinden biri olan cami, şehrin merkezinde yer alırken etrafında medrese (okul), şifahane (hastane), imaret (aşevi), çarşı, han (dinlenme yerleri), hamam ve çeşme gibi yapılar yer almıştır.

2. Metin

Ülkemiz maden çeşitliliği bakımından zengin bir ülkedir. Madenin çıkarıldığı yerlerde ekonomik faaliyet gelişir ve buna bağlı olarak nüfus artar. Örnek olarak Zonguldak’ta taşkömürü, Batman’da petrol, Soma’da (Manisa) linyit, Murgul’da (Artvin) bakır, Seydişehir’de (Konya) alüminyumun çıkarılması bu şehirlerin hem ekonomisini canlandırmış hem de nüfusunun artmasını sağlamıştır.

Aşağıdakilerden hangisi bu metinlerin ortak yönlerinden biridir?

• Gösterişle aldatmak, bir şeyi iyi gibi göstermek, kandırmak, yanıltmak

• Birini kandırmak veya ikna etmek için dil dökmek, birçok sebep ileri sürmek

• Bir konuda anlaşarak aynı yönde konuşmak, söz birliği etmek

Aşağıdakilerin hangisinde bu açıklamalardan herhangi birini karşılayan bir deyim kullanılmamıştır?

Bir sözcüğün akla gelen ilk anlamına “gerçek anlam”, gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni anlama ”mecaz anlam” denir.

Buna göre,

Yaşamda, kötümserlere mi yoksa iyimserlere mi daha çok (I)gereksinim duyarız? Bence kötümserlere… Çünkü kötümserler her tür durumun, olayın insanı kötümserliğe (II)sürükleyecek özelliklerini bulup çıkarmada ustadırlar doğrusu. Bunu (III)alışkanlık hâline getirmişlerdir. Biz de kimi durumlarda iyimser, kimi (IV)durumlarda koşullar gereği kötümser rollerini ister istemez benimseyip oynamaz mıyız?

metninde numaralanmış sözcüklerden hangisi mecaz anlamda kullanılmıştır?

Yaşanmış veya yaşanabilecek olayları belli bir plan çerçevesi içinde yer ve zamana bağlı olarak anlatan yazı türüne hikâye (öykü) denir.

Buna göre aşağıdaki metinlerden hangisi bir hikâyeden alınmış olabilir?

I. Öylelerini de çevresinde kimse sevmemiş, tutmamıştır.

II. Dalyan işletiyorum, tuttuğumuz balığı tekrar denize döküyoruz.

III. Verdiği sözü tutmuş, vaktinde gelmişti ama yine de annemi memnun etmedi.

IV. Siz gelinceye kadar çocuğu ben tutarım ama çabuk olursanız sevinirim.

Aşağıdakilerden hangisi “tutmak” sözcüğünün bu cümlelerde kazandığı anlamlardan biri değildir?

Aşağıda büyük harflerin yazımıyla ilgili bazı kuralları verilmiştir:

• Kişi adlarından önce ve sonra gelen saygı sözleri, unvanlar, lakaplar, meslek ve rütbe adları büyük harfle başlar.

• Akrabalık bildiren sözcükler büyük harfle başlamaz.

• Saygı bildiren sözlerden sonra gelen ve makam, mevki, unvan bildiren kelimeler büyük harfle başlar.

• Millet, boy, oymak adları büyük harfle başlar.

Bu bilgilere göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yapılmıştır?

Günümüzde Sırbistan sınırları içinde yer alan Similjan kasabasında 10 Temmuz 1856 tarihinde dünyaya gelen Nikola Tesla; fizikçi, elektrofizikçi ve mühendistir. Aslen Sırp kökenlidir ama Amerika’ya yerleştiğinden Amerikalı olarak anılır. Dünyada bilimi kökten sarsacak buluşlara imza eden Tesla’nın en önemli buluşu, elektriğin kablosuz taşınabilmesine yönelik deneyidir. Bu deneyini Londra fuarında ispatlamıştır.

Bu metinde Nikola Tesla ile ilgili aşağıdaki sorulardan hangisine cevap verilmemiştir?

• Sunumu Prof. Dr. Baran Akın Bey yapacakmış.

• Arkadaşımız 09.30’da uçağa binecekmiş.

• Millet olarak 29.10.2019’da meydanlarda olacağız.

• Millî maçı 49.500 taraftarımız stattan izlemiş.

Bu cümlelerde nokta (.) aşağıdaki işlevlerinden hangisiyle kullanılmamıştır?

I. insanın  II. cesaretine göre

III. küçülür  IV. hayat

V. büyür  VI. veya

Numaralanmış sözcük ve sözcük gruplarıyla kurallı ve anlamlı bir cümle oluşturulduğunda sıralama aşağıdakilerden hangisi olur?

Aşağıdaki metinlerin hangisinde hikâyenin “zaman” unsuru belirgin değildir?

(I) İnsan, dünyaya geldiği andan itibaren gökyüzünü merak etmiştir. (II) Her medeniyet kendi döneminin şartlarına göre gökyüzündeki ilginç olayları izlemiştir. (III) Çin’de, Mısır’da hatta Güney Amerika kıtasında bile bu alanda gözlemler yapıldığı çeşitli tarihî kaynaklardan bilinmektedir. (IV) Ancak modern anlamda ilk rasathaneler (gözlemevleri) İslam dünyasında ortaya çıkmıştır.

Bu metinde numaralanmış cümlelerin hangisinde geçiş ve bağlantı ifadelerine yer verilmiştir?

Uluğ Bey, Ünlü Türk matematikçisi ve astronomi bilginidir. Hem bilim adamı hem hükümdardır. Uluğ Bey, boş zamanlarını kitap okumak ve bilginlerle bilimsel konular üzerinde tartışmalar yapmak ile geçirmiştir. Çok güçlü bir belleğe sahip olduğu bilinmektedir. Matematik ve astronomi bilgisi ileri düzeydedir. Semerkant’ta bir rasathane ve medrese yaptıran Uluğ Bey, çevredeki tüm alimleri de buraya davet etmiştir. Bu rasathanede kendisi için bir oda yaptırmıştır. Rasathanenin tüm duvar ve tavanları gök cisimlerinin manzaralarıyla ve resimleriyle süslenmiştir. Uluğ Bey, gözlemlerine 12 yıl devam ettikten sonra rasathane işlerini Ali Kuşçu devam ettirmiştir.

Bu metinden hareketle Uluğ Bey ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

AY TUTULMASI

• Dünya, Güneş’in ve Ay’ın arasında kaldığında gerçekleşir.

• Ay, karanlıkta kaldığı için Dünya üzerinden gözlenemez.

• Dünya, Güneş ışınlarının Ay’a ulaşmasını engeller.

• Gece gerçekleşir.

• Yalnızca Ay’ın dolunay evresinde gerçekleşir.

• Güneş tutulmasına göre daha sık gerçekleşir.

• Dünya üzerinde daha geniş bir alanda gözlenir.

• Tutulma uzun süre gözlenir.

• Çıplak gözle izlenebilir.

GÜNEŞ TUTULMASI

• Ay, Güneş’in ve Dünya’nın arasında kaldığında gerçekleşir.

• Güneş, Dünya üzerinde belirli bir bölgede gözlenemez.

• Ay, Dünya üzerinde Güneş tutulmasının gözlendiği bölgelerde Güneş ışığının bir kısmını veya tamamını engeller.

• Gündüz gerçekleşir.

• Ay’ın yeni ay evresinde gerçekleşir.

• Ay tutulmasına göre daha seyrek gerçekleşir.

• Dünya üzerinde dar bir alanda gözlenir.

• Tutulma kısa süre gözlenir.

• Filtreli gözlükle izlenmelidir.

Aşağıdakilerden hangisi bu başlık ve bilgilerden hareketle yazılan bir metnin konusudur?

Bu afişten söz konusu yarışmayla ilgili,

I. Hangi alanlarda yapılacağına

II. Kim tarafından düzenlendiğine

III. Sonuçların ne zaman açıklanacağına

IV. Kimlerin katılabileceğine

yargılarından hangilerine ulaşılamaz?