5. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Dönem 1. Yazılı Soruları (2. Senaryo, Açık Uçlu)

Hak: Sağlıklı bir barınma imkânına sahip olmak / duygu ve düşüncelerini özgürce ifade etmek. Sorumluluk: Ev işlerinde anne ve babaya yardım etmek. İlişki: Bir role ait haklarımız olduğu gibi sorumluluklarımız da vardır; haklardan yararlanırken sorumluluklarımızı da yerine getirmemiz gerekir. Hak ve sorumluluğu doğru kuran, ilişkiyi mantıklı açıklayan cevaplar kabul edilir.

Gruplar ve roller: Sınıf/okul – öğrenci; okul gazetesi ekibi – ekip üyesi; aile – abi (çocuk). Sonuç: Aynı anda birden fazla role sahip olabiliriz ve dâhil olduğumuz gruba göre rollerimiz değişir. İki grup-rol eşleşmesini ve sonucu yazan cevaplar kabul edilir.

Misafirlere dil, din, renk ayrımı yapmadan saygı ve sevgiyle davranmak onların kendini rahat ve değerli hissetmesini sağlar. Bu tutum ülkeler arası etkileşimi artırır, milletler arasındaki ön yargıları ortadan kaldırır ve bir arada mutlu, huzurlu yaşamak için ortam hazırlar. Saygı–ön yargıların azalması–birlikte yaşam ilişkisini kuran cevaplar kabul edilir.

Örnekler: tarhana çorbası (mutfak), baldız ve evlat kelimeleri (dil). Kültürel özelliklerin paylaşılması ve birbirine benzeyen yönlerin görülmesi toplumların birbirine saygı duymasını sağlar; saygı da uyum içinde, birlik ve beraberlik hâlinde yaşamaya ortam hazırlar. İki örneği ve saygı–uyum bağını açıklayan cevaplar kabul edilir.

Bireylere etkisi: Yalnız bırakılmadıklarını hisseder, temel ihtiyaçları karşılanır, yaşam koşulları iyileşir. Topluma etkisi: Toplumdaki sorunlar ve yoksulluk azalır, toplumsal birlik ve beraberlik, dayanışma duygusu güçlenir. Benzer doğru cevaplar kabul edilir.

Muhtarlık, belediye, kaymakamlık gibi kurumlar veya STK'lerle iş birliği yapılabilir. Katkı: Sorunu yetkililere bildirmek, dilekçe/başvuru yapmak, çevredekileri bilgilendirmek, kurumlara destek olmak. Kurum örneği ve gerçekçi bir katkı içeren cevaplar kabul edilir.

Kullanmadığım kıyafetleri kutuya bırakarak elde edilen gelirin barınma, gıda, giyim ve eğitim desteği gibi faaliyetlere kaynak olmasını sağlarım. Böylece ihtiyaç sahiplerine yardım etmiş, yardımlaşma ve dayanışma duygusunu geliştirmiş, toplumsal birlik ve beraberliği güçlendirmiş olurum. Gerekçeli ve projeyle ilişkili cevaplar kabul edilir.