10. Sınıf Felsefe 1. Dönem 1. Yazılı Soruları (3. Senaryo, Açık Uçlu)

1 → Estetik ve sanat felsefesi; 2 → Siyaset felsefesi; 3 → Bilgi felsefesi. (Din felsefesi açıkta kalır.)

Orta Çağ: Felsefe evreni dinî bakış açısıyla anlamlandırmaya çalışmıştır. Rönesans: Aklı temel alarak bilimlerin gelişmesine katkıda bulunmuştur. Çıkarım: Felsefenin işlevi sabit değildir; dönemin koşullarına ve insanın ihtiyaçlarına göre değişir, insana her dönemde anlama çabasında rehberlik eder. Bilimlerin zamanla felsefeden ayrılması da felsefenin gelişime katkısını gösterir. (Benzer doğru çıkarımlar kabul edilir.)

Mert'in görüşüne katılmamak beklenir. Din felsefesi, herhangi bir dinî çerçeveye bağlı kalmadan dini ve dinî problemleri akılcı, eleştirel ve objektif biçimde inceler; dogmatik yaklaşımlardan kaçınır. Teoloji ise belirli bir dinin öğretilerini, inançlarını ve uygulamalarını inceler; belli bir inancı meşrulaştırma amacı taşır. İkisi de dini konu edinse de özünde ayrı alanlardır. (Din felsefesinin akla dayalı sorgulama, teolojinin inanca dayalı öğreti vurgusu temel noktadır.)

Katılıyorum yönünde gerekçe beklenir: Dil, düşünceleri geliştirir, düzenler ve zenginleştirir; kavramlar ve simgeler dil sayesinde somutlaşır. Kelime dağarcığı geniş olan kişi düşüncelerini daha ayrıntılı ve açık biçimde kurabilir. Üçüncü görüşe göre dil ve düşünme birbirini etkiler, ancak biri diğerine indirgenemez; yani dil düşünmeyi geliştirir, düşünme de dilin gelişmesini sağlar. (Katılmayan öğrenci, düşünmenin dil olmadan da gerçekleşebileceğini mantıklı biçimde gerekçelendirirse kabul edilir.)

Argüman, öne sürülen bir iddianın (sonucun) birtakım gerekçelere dayandırılmasıyla oluşur. Gerekçelere öncül (P), ulaşılan iddiaya sonuç (C) denir. Günlük yaşamdaki argümanlar karmaşık veya yoruma açık olabildiğinden, mantıksal yapıya dönüştürüp sembollerle ifade etmek argümanı açık, net ve nesnel hâle getirir; öncüllerin ve sonucun daha kolay görülmesini sağlar.

C: Okulumuzun her katına bir geri dönüşüm kutusu konulmalıdır. Sonucu gösteren ifade: “Bu nedenle”. Yeni öncül: Sonucu destekleyen, argümanla tutarlı herhangi bir gerekçe kabul edilir; örneğin “Kutular kolay ulaşılır yerde olursa öğrenciler atık kâğıtları ayırmaya daha çok özen gösterir.” veya “Geri dönüşüm doğal kaynakların korunmasına yardımcı olur.”